Báo Công lý
Thứ Sáu, 05/6/2020

“Tiền trảm, hậu tấu”

08/5/2017 17:40 UTC+7
(Công lý) - Gần đây, câu chuyện “tiền trảm, hậu tấu” diễn ra tại nhiều địa phương khiến dư luận rất bất bình. Ví như chuyện cán bộ xây nhà trái phép trên đất nông nghiệp như đã diễn ra ở Đồng Nai, Đắk Lắk, Kon Tum.

Không ít những chuyện chia lô, bán nền của chính quyền cấp huyện, cấp xã gây bức xúc cho người dân. Hay gần đây là chuyện, để thực hiện dự án người ta sẵn sàng phá rừng như ở bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng), Phú Yên cho dù chưa được phép.

Nói về tình trạng này, TS Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, cho biết: “Tiền trảm, hậu tấu” là việc ngày xưa các quan chức phong kiến trung thành và quyết đáp thường chém đầu nghịch thần trước rồi trình báo vua sau. Ngày nay, việc “chém đầu” trước rồi mới trình báo “vua” sau là chuyện không còn được ai chấp nhận.

Trong cách hành xử của rất nhiều cấp chính quyền thì mô thức “tiền trảm, hậu tấu” vẫn còn đó. Chúng ta hiểu đó là tình trạng cứ làm trước đã rồi xin phép sau. Cứ phá rừng trước rồi xin phép hoặc báo cáo, xin ý kiến Thủ tướng. Cứ cho thuê đất 70 năm trước rồi xin phép sau. Cách làm theo kiểu “tiền trảm hậu tấu” kiểu như thế ngày nay rất rủi ro. Trước hết, “trảm” rồi mà “tấu” lên, Chính phủ không đồng ý thì sao? Không đồng ý thì rừng cũng đã bị chặt phá rồi.

Chi phí khắc phục hậu quả sẽ là rất lớn. Thậm chí có những trường hợp không thể khắc phục hậu quả được. Nhiều khi đã “trảm” rồi thì Chính phủ không đồng ý cũng khó. Ví dụ, đã cam kết với đối tác nước ngoài thì Chính phủ không đồng ý có thể sẽ là vấn đề rất lớn về đối ngoại, cũng như về môi trường đầu tư.

Ông Dũng cho rằng, thói quen “tiền trảm, hậu tấu” ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền tảng của xã hội, đến hệ thống hành chính. Đó chính là kỷ cương. Mà kỷ cương không được bảo đảm thì công việc sẽ rối loạn, trật tự xã hội sẽ bị đảo lộn.

Rõ ràng, đó là những việc làm coi thường kỷ cương, phép nước! Câu hỏi đặt ra: Những doanh nghiệp chủ tâm phá rừng ở Phú Yên, Đà Nẵng hay ở đâu đó khi chưa có phép là ai? Liệu có sự nương tay, che chắn nào với họ từ phía lãnh đạo địa phương, ban, ngành hay không?

Theo ông Dũng, đằng sau mỗi dự án là các nhà đầu tư và các lực lượng khác có lợi ích liên quan. Lãnh đạo các địa phương có thể bị vận động bằng nhiều cách, từ những cách hợp pháp đến những cách hợp pháp vừa phải và thậm chí đến cả những cách hoàn toàn bất hợp pháp. Việc “tiền trảm hậu tấu” ở đây có vẻ là một hành vi hết sức tiêu cực, vì nó bị các nhóm lợi ích tác động rất nặng nề.

Để hạn chế tình trạng này, theo ông Dũng, chúng ta cần phải phân quyền tốt hơn cho các địa phương. Mặc dù Hiến pháp năm 2013 đã tạo tiền đề rất quan trọng để chúng ta phân chia quyền lực giữa các cấp chính quyền, tuy nhiên Luật Tổ chức chính quyền địa phương đã chưa thành công trong công việc này. Công bằng mà nói Chính phủ đã cố gắng phân quyền nhiều hơn cho các địa phương. Tuy vậy, việc phân quyền thường triển khai theo nhu cầu thực tế và chưa đi kèm với các thiết chế giám sát phù hợp nên sự tự tung tự tác đã xảy ra ở khá nhiều nơi.

 Vì vậy, về lâu về dài, để khắc phục tình trạng “tiền trảm, hậu tấu”, quan trọng nhất vẫn là phân chia quyền lực giữa các cấp chính quyền cho rõ.

Trung Nguyễn
Bạn đang đọc bài viết “Tiền trảm, hậu tấu” tại chuyên mục Tâm điểm dư luận của Báo điện tử Công lý. Mọi thông tin chia sẻ, phản hồi xin gửi về hòm thư conglydientu@congly.vn, Hotline 091.2532.315 - 096.1101.678

ý kiến của bạn

Tổng số bình luận: (1)
  • Nguyễn Hoàng Hải
    Xem ra đây lại là 1 câu chuyện không giống ai của ta, chứ người Việt sống ở các nước pháp quyền đều thấy họ đâu cho phép „tiền trảm hậu tấu“ như ta! Ví dụ khi kinh doanh ở Đức 1 người Việt có quyền lưu trú sẽ xin được 1 khoản trợ cấp, nếu trước khi kinh doanh người đó đã phải trình báo các cơ quan chức năng. Nhưng nếu người đó đã hoạt động kinh doanh rồi, mà sau đó mới báo cho cơ quan chức năng thì đơn giản là không có. Vâng, rất đơn giản không thể cấp duyệt, khi làm sai quy định của người ta và hầu như chẳng ai trong số người Việt ở Đức dám nghĩ đến chuyện bôi trơn 1 khoản nhỏ để kiếm 1 khoản lớn hơn (đến đút tiền cho nhân viên xét duyệt để sau đó có trợ cấp). Còn câu chuyện „tiền trảm hậu tấu“ tạm không bàn về thực tế trong lịch sử Việt Nam do trung thần hay cũng có thể có gian thần thực hiện, nhưng có thể chấp nhận được nó khi tình hình cấp bách mà chờ lệnh cấp trên (vua) sẽ muộn. Còn tình hình tiền trảm hậu tấu như báo nêu ở đây trong nhiều lĩnh vực hiện nay thì có thể nói là sự vi phạm có tổ chức, có chủ ý rõ ràng, khi phân cấp không được phép, theo luật pháp, quy định không được phép làm mà cứ làm, chứ thời đại điện tử, thông tin trong nháy mắt thì không thể nói là sợ muộn như ngày xưa! Ở nước ngoài công chức nếu dính tới lợi ích cá nhân lập tức bị khởi tố ngay (dù là cấp nào), còn vi phạm cố tình và thô bạo, gây hại cho đất nước … thì hiển nhiên ít nhất sẽ bị mất chức vì như thế là không đủ năng lực làm những việc tối thiểu theo nguyên tắc. Nếu nhìn những vụ tiền trảm hậu tấu ở Việt nam thì có lẽ ở nước ngoài như Đức đa số sẽ bị khởi tố ngay, bị phạt nặng, vì đều mang hơi hướng lợi ích cá nhân trong đó. Và nếu ở Việt nam một mặt bị phạt nặng và cả bị khởi tố, truy tố ra Tòa mà việc „tiền trảm“ bị bắt buộc bằng mọi cách phải khắc phục lại như có thể, và phạt không cho làm tiếp dù nếu không vi phạm có thể cho làm - thì chắc chẳng mấy ai dám gan lì với Nhà nước. Còn Nhà nước dễ tính thì họ chẳng dại gì không làm bừa, làm tới và những người chấp hành pháp luật nghiêm chỉnh sẽ bị họ liệt vào những người ấm đầu, không hiểu biết tình hình Việt Nam!
    Thích1 Trả lời
Sự kiện nổi bật